KDV Tevkifat Nedir?, Tam ve Kısmi Tevkifat

Tevkifat Nedir?

Tevkifat, maddi kesintileri anlamına gelen bir terimdir. Vergi bağlamında bu terim kesinti yapma ve bölüşme demektir. Özellikle KDV ve Gelir Vergisi Tevkifatı gibi farklı alanlarda uygulanabilir. Gelir Vergisi Tevkifatı, belirli gelir türlerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen oranlarda kesinti yapılmasını sağlar. 

KDV tevkifatında ise belli ürün veya hizmetlerin alım ve satımı üzerinden hesaplanan Katma Değer Vergisi, belirli bir oranda alıcıdan alınarak satıcı adına vergi dairesine iletilir. Tevkifat, parasal kesintiler olarak tanımlamıştır ve vergi mevzuatında vergilerin taraflar arasında nasıl paylaştıılacağını belirler. Türkiye vergi sisteminde, KDV ve gelir vergisi gibi vergi türlerinde tevkifat uygulamaları yasal düzenlemelerle açıklanmıştır.

Tevkifat Türleri Nelerdir?

Tevkifat, vergi mevzuatında önemli bir yere sahip olan ve vergi ödemelerini düzenleyen bir sistemdir. Bu sistem içerisinde iki ana tevkifat türü bulunur: kısmi tevkifat ve tam tevkifat. Her iki türde, alım-satım işlemleri sırasında uygulanır ve vergi yükünün nasıl ayrılacağını belirler.
Tevkifat oranları 10 üzerinden kesirli sayılar ile ifade edilir. 2/10, 5/10, 7/10 9/10 gibi ifadeler kısmı tevkifat oranlarını temsil ederken tam tevkifat uygulanan durumlarda 10/10, yani tüm vergi alıcıya ödetilecek olmasıdır.  Tevkifat hesaplama, tevkifat türlerine göre değişmektedir.

Kısmi Tevkifat:

Vergi tutarının alıcı ve satıcı arasında belirli oranlarda paylaşılması anlamına gelir. Bu yöntem, verginin tamamının tek bir tarafa yıkmadan ödeme yükünü daha adil bir şekilde dağıtır. Örneğin, 2/10, 5/10, 7/10 gibi oranlarla ifade edilen kısmi tevkifat oranları, alıcının ödeyeceği vergi miktarını ifade eder. Yani, bir işlem için 7/10 oranında kısmi tevkifat uygulanıyorsa, verginin %70'i alıcı tarafından, kalan %30'u ise satıcı tarafından ödenmektedir. Satıcı bu orandaki vergiyi topladıktan sonra, gelen tutarı devlete gönderir.

Tam Tevkifat:

İşlemin vergi yükü tamamen alıcıya ait olduğunu belirtir. Bu durumda, vergi oranı 10/10 olarak belirlenir ve alım-satım işleminde ortaya çıkan verginin tamamı alıcı tarafından devlete ödenir. Bu yöntem, özellikle belirli ürün veya hizmet alışverişlerinde, vergi kaçakçılığını önlemek ve vergi yükünün daha net bir şekilde iletilmesini sağlamak amacıyla kullanılır. Tam tevkifat uygulandığında, satıcı mal veya hizmet bedeline KDV eklemez, alıcı bu vergiyi doğrudan devlete yatırır.

Her iki tevkifat türü de, vergilendirme sürecini farklı şekillerde etkileyerek, vergi adaleti ve yükümlülüklerin yerine getirilmesinde önemli yere sahiptir. Bu sistemler, hem devletin vergi gelirlerini düzenli bir şekilde toplamasına yardımcı olur hem de işlemlerin şeffaflığını artırır.

KDV Tevkifat Nedir?, Tam ve Kısmi Tevkifat


Tevkifatlı Fatura ile Normal Fatura Arasındaki Farklar

Tevkifatlı faturalar ve standart faturalar arasındaki en büyük fark, vergi yükünün paylaşımıdır. Tevkifatlı faturalarda, KDV yükü hem alıcı hem de satıcı arasında bölüşülür, bu da alıcıları da KDV ödeme sürecine dahil eder. Standart faturalarda ise, KDV tamamen alıcı tarafından ödenir ve bu vergi yükü satıcıya ödetilir. Diğer tüm yönlerden, tevkifatlı faturalar ile normal faturalar benzer işlemlerle kesilir ve kullanılır.

Tevkifatlı Fatura Nasıl Oluşturulur?

Tevkifatlı fatura oluşturmak için, muhasebe yazılarında veya e-Fatura platformlarında tevkifat uygulanacak oran belirtilmelidir. Bu işlem faturanın KDV tutarının, belirlenen tevkifat oranına göre düşürülmesini sağlar böylece alıcı, toplam KDV tutarının sadece bir kısmını öder, geri kalan kısmı ise tevkifat nedeniyle düşer.

Tevkifatlı Fatura Kesme İşlemi

Tevkifatlı fatura kesmek, normal fatura kesme işleminden farklı değildir; tek gereken, KDV tutarını faturada belirlenen tevkifat oranına göre faturayı kesmektir. Eğer tam tevkifat uygulanıyorsa, alıcı satıcıya herhangi bir KDV ödemez. Kısmi tevkifatta ise, örneğin 7/10 oranında bir tevkifat uygulanıcaksa, alıcı satıcıya KDV'nin sadece 3/10'unu öder. Bu sistem, alıcı ve satıcı arasında KDV yükünün adil şekilde ayrılmasını sağlar.

KDV Tevkifat Nedir?, Tam ve Kısmi Tevkifat



Tevkifat Uygulanabilecek İşlemler


Tevkifat hesaplama uygulaması, belirli işlemler üzerinde gerçekleştirilir ve bu işlemler yasal düzenlemelerle tanımlanmıştır. Tevkifat uygulanabilen bazı temel işlem türleri şunlardır:

  • Mühendislik ve mimarlık hizmetleri, bu alanlardaki profesyonel çalışmaları kapsar.
  • Özel güvenlik hizmetleri, güvenlik sağlama faaliyetlerini içerir.
  • Makine ve teçhizat işleri, endüstriyel veya ticari makine montajı ve bakımını ifade eder.
  • Demirbaş ve taşıtların tamir, bakım, ve onarım hizmetleri, bu kategorideki mülklerin korunması ve işler halde tutulmasını sağlar.
  • Temizlik, bahçe bakımı ve çevre düzenlemesi hizmetleri, genel bakım ve temizlik işlerini içerir.
  • Danışmanlık, yapı ve denetim hizmetleri, iş ve inşaat projeleri için profesyonel tavsiye ve denetimi kapsar.
  • Bu hizmetlerin faturalarında belirli oranlarda tevkifat yapma yetkisi, yasalarca belirlenen kurum ve kuruluşlara verilmiştir.

Tevkifat Yapma Yetkisi Olan Yerler

Tevkifat uygulaması yapma yetkisi bulunan kurumlar arasında:

  • Bankalar, finansal işlemleri yöneten kuruluşlar.
  • Döner sermaye ile işleyen kurumlar, kendi gelirleriyle faaliyet gösteren özel kuruluşlar.
  • Kamu kuruluşları, devlete ait veya devlet kontrolündeki işletmeler.
  • Genel ve katma bütçeli idareler, devletin mali yapılanmasına dahil olan kurumlar.
  • Belediyeler, köyler ve il özel idareleri, yerel yönetim birimleri ve bunların oluşturduğu birlikler.
  • Organize sanayi bölgeleri ve borsa şirketleri, sanayi ve ticaretin desteklendiği kurumlar.

bulunur. Bu kurumlar, yasalara uygun olarak tevkifatlı fatura kesme yetkisine sahiptir.

Tevkifat Zorunluluğu Olmayan Durumlar

Bazı durumlar tevkifat uygulamasının dışında tutulmuştur. Bunlar arasında:

  • Vergiden muaf tutulan esnaf ve sanatkarlar.
  • Nihai tüketiciler, son kullanıcılar olarak tanımlanır.
  • Basit usule tabi olan mükellefler, daha az karmaşık vergi düzenlemelerine tabi tutulan kişiler.
  • Çiftçiler, tarımsal üretim faaliyetinde bulunanlar.
  • Yük taşımacılığı hizmetleri, bu hizmetler için KDV tevkifatı yapma zorunluluğu bulunmaz.

Bu gruplar, tevkifat uygulamasının dışında bırakılarak, belirli koşullar altında vergi düzenlemelerinden muaf tutulmuştur.

Kısmi Tevkifat Uygulanacak Hizmetler Nelerdir?

Kısmi tevkifata tabi işlem ve hizmetler geniş bir yelpazeyi kapsar ve bunlar arasında;

  • İnşaat ve ona bağlı mühendislik, mimarlık, proje tasarımı gibi hizmetler,
  • Danışmanlık, planlama, proje, denetim hizmetleri,
  • Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlar için yapılan tadilat, bakım, onarım çalışmaları,
  • Catering ve etkinlik organizasyonu,
  • İş gücü sağlama hizmetleri,
  • Yapı denetimi,
  • Tekstil, konfeksiyon, çanta ve ayakkabı dikim işleri ile ilgili fason üretim ve aracılık hizmetleri,
  • Turistik faaliyetlerle ilgili müşteri bulma veya yönlendirme hizmetleri,
  • Spor kulüplerinin medya, reklam ve isim haklarından elde edilen gelirler,
  • Temizlik, çevre düzenleme ve bahçe bakımı,
  • Servis taşımacılığı,
  • Basım ve yayın hizmetleri,
  • Devlet kurum ve kuruluşlarına sunulan çeşitli hizmetler,
  • Külçe metal ve belirli metallerin teslimi,
  • Hurda ve atıkların yanı sıra bunlardan üretilen ham maddelerin teslimi,
  • Pamuk, tiftik, yün, yapağı ve ham deri teslimleri,
  • Ağaç ve orman ürünlerinin teslimi, gibi geniş bir alanı kapsar.

KDV Tevkifat Nedir?, Tam ve Kısmi Tevkifat

Faturadaki Tevkifatı Kim Öder?

Tevkifat uygulaması altında kesilen faturalarda, vergi yükünün bir kısmı alıcı tarafından üstlenilir. Faturada gösterilen KDV miktarından, tevkifat oranına göre bir kesinti yapılarak, bu kesintiye denk gelen tutar alıcı tarafından direkt olarak devlete ödenir. Örneğin, bir faturada %70 oranında tevkifat uygulandığında, KDV'nin %70'lik kısmı alıcı tarafından, kalan %30'luk kısmı ise satıcı tarafından devlete ödenecektir. Standart faturalarda ise, vergi tutarının tamamı satıcıya aktarılır ve satıcı, bu tutarı alıcıdan aldıktan sonra devlete öder.

Tevkifatlı Fatura Oluştururken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tevkifatlı fatura düzenlerken, işlemin tevkifata uygunluğu kesinlikle kontrol edilmelidir. Faturada tevkifat oranı yazılmalı ve mevzuatta yer alan oranlara uymalıdır aynı zamanda işlem için geçerli KDV oranının da doğru şekilde hesaplandığından emin olunmalıdır. Tevkifat uygulaması, yalnızca belirli ürün ve hizmetlerde uygulandığından bu durumun göz önünde bulundurulması önemlidir.

Tevkifatın Muhasebe Kayıtlarına Etkisi

Muhasebe kayıtlarında, tevkifatın doğru bir şekilde yansıtılması, hem alıcı hem de satıcı için vergi yükümlülüklerin doğru bir şekilde yerine getirilmesinde kritik öneme sahiptir.

KDV Tevkifat Nedir?, Tam ve Kısmi Tevkifat

Tevkifatın Vergi İadesine Etkisi

Tevkifatlı faturaların, vergi iadeleri üzerinde etkisi olabilir, bu nedenle tevkifat oranlarının ve uygulanabilirliğinin doğru bir şekilde anlaşılması önemlidir.

Tevkifat Yükümlülüklerinin Yerine Getirilmemesi

Tevkifat uygulaması gerektiği gibi yapılmadığında, yani alıcılar tarafından tevkifatla ilgili vergiler doğru şekilde beyan edilmediği veya eksik beyan edildiği tespit edildiğinde, vergi tutarı üzerinden vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi uygulanır. Bu cezalar vergi yükümlülüğünü yerine getirmeyen tarafından ödenir. Tevkifatlı fatura düzenleme ve bu faturalar üzerinden vergi ödeme süreçlerinin dikkatli bir şekilde yönetilmesi gerekir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Editör Sena Gurel - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak gazete.net Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan gazete.net hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler gazete.net editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı gazete.net değil haberi geçen ajanstır.



Anket Yeni TCMB Başkanı Hakkında Görüşünüz?
Tüm anketler