HIV & AIDS

HIV Nedir?

İnsan bağışıklık yetmezliği virüsü HIV olarak bilinir. HIV, bağışıklık sistemine ait hücrelere bulaşır ve bu hücrelerin diğer hastalıklarla mücadele etmesini zorlaştırır. HIV, bağışıklık sisteminizi ciddi şekilde zayıflattığında AIDS'e neden olabilir.

HIV, bir retrovirüs olarak adlandırılır çünkü kendi talimatlarını DNA'nıza geri yükler.

AIDS Nedir?

AIDS, HIV virüsünün son ve en ağır aşamasıdır. AIDS hastalarının bağışıklık sistemleri çok zayıftır ve belirli beyaz kan hücrelerinin sayıları çok düşüktür. AIDS'e yakalandıklarını gösteren başka hastalıkları olabilirler.

Tedavi edilmezse, HIV enfeksiyonları on yıl içinde AIDS'e dönüşür.

HIV ile AIDS Arasındaki Fark Nedir?

HIV ve AIDS, bağışıklık sistemini zayıflatan bir virüs olarak bilinir. HIV, bağışıklık sisteminin ciddi şekilde zayıflaması nedeniyle ortaya çıkabilen bir hastalıktır.

HIV ile enfekte olmadığınız sürece AIDS'e yakalanmanız mümkün değildir. Tedavi, virüsün etkilerini yavaşlatdığından, HIV'e yakalanan herkes AIDS'e yakalanmaz. Ancak tedavi görmeden HIV'e yakalanan hemen hemen herkes AIDS'e yakalanır.

HIV Vücuda Ne Yapar ?

HIV, bağışıklık sisteminizi oluşturan CD4 hücrelerini, yani yardımcı T hücrelerini enfekte eder. CD4 hücrelerini yok ederek beyaz kan hücrelerinin sayısını azaltır. Bu, normalde sizi hasta etmeyen enfeksiyonlarla mücadele edemeyecek bir bağışıklık sistemine sahiptir.

HIV başlangıçta grip benzeri semptomlar verir. Vücudunuzun içinde uzun bir süre boyunca hiçbir belirti vermeden saklanabilir. Bu süre boyunca, T-hücreleriniz yavaşça parçalanır. HIV, T-hücreleriniz çok düşük olduğunda veya sağlıklı bağışıklık sistemine sahip kişilerin almadığı belirli hastalıklara yakalanmaya başladığınızda AIDS'e dönüşür.

AIDS, hızlı kilo kaybına, aşırı yorgunluğa, ateşlere, gece terlemelerine, cilt değişikliklerine ve ağız veya genital ülserlere neden olabilir. AIDS ile yaşayan insanlarda diğer hastalıklar ve kanserler yaygındır ve ek semptomlara neden olabilir.

Retrovirus Nedir ?

Retrovirus, insan hücrelerinin nasıl çalıştığını değiştiren bir virüstür. İnsan hücrelerinde DNA, bir mesaj (RNA) gönderir ve vücudun yapı taşlarını oluşturmak için proteinleri oluşturur.

Retrovirüs talimatları RNA'ya yazılmıştır. Retrovirus, hücrelerinize saldırdığında RNA'sını hücrenizin talimatlarına (DNA) benzer hale getirmek için değiştirir. Ardından hücrelerinizin DNA'sını keser ve talimatlarını içerir. Daha sonra hücreniz virüsün talimatları gibi hareket eder.

HIV, retrovirustur. Virüsler hücrelerinize saldırır ve hücrelerinizin "makinelerini" kullanır. HIV hücrelerinizi kullanmakla kalmaz, DNA'nıza kodlar.

HIV Kimleri Etkiler?

HIV, sadece belirli kişilere bulaşan bir şey olduğu yönündeki bir mittir. Virüse maruz kalan herkes HIV'e yakalanabilir. Korumasız cinsel ilişki yaşamak veya uyuşturucu enjekte etmek için iğneleri paylaşmak, HIV'in yayılmasının en yaygın yollarıdır.

HIV'den istatistiksel olarak daha fazla etkilenen belirli demografik gruplar vardır. HIV'den orantısız etkilenen gruplar şunlardır:

- Eşcinsel, biseksüel ve cinsel ilişki yaşayan erkekler (MSM).
- belirli etnik gruplar, örneğin Siyahlar veya Latin Amerikalılar.
- Cinsel ilişki için para veya diğer şeyler veren kişiler de HIV'e yakalanma riski altındadır.

Bu, HIV'den etkilenen tek gruplar değildir, ancak koruyucu bakıma erişim, test yaptırma ve kapsamlı tedavi almak için benzersiz zorluklarla karşılaştıkları göz önüne alındığında dikkate değer bir durumdur. Yoksulluk, ırkçılık, homofobi ve HIV gibi toplumsal damgalar, eşitsizlikleri artırıyor ve insanlara iyi sağlık hizmetlerine erişimi engelliyor.

HIV Ne Kadar Yaygındır?


Yeni HIV enfeksiyonu sayısı azalmıştır. 2019 yılında ABD'de HIV ile yaşayan 1.2 milyon kişi vardı. Bunların yaklaşık %13'ü bunun farkında değil, bu nedenle HIV için rutin test yapmak önemlidir.

HIV Belirtileri Nelerdir?


HIV'ye sahip olabilirsiniz ancak herhangi bir belirti göstermeyebilirsiniz. Bu nedenle, hasta hissetmeseniz bile test yaptırmak önemlidir.

Bazı durumlarda HIV ile ilk enfekte olduğunuzda grip benzeri belirtiler görülebilir. Bunlar şunları içerebilir:

- Ateş.
- Titreme.
- Yorgunluk.
- Boğaz ağrısı.
- Kas ağrıları.
- Gece terlemeleri.
- Döküntü.
- Şişmiş lenf düğümleri.
- Ağız yaraları.

HIV'nin Üç Evresi Vardır:

1. Evre: Akut HIV: HIV'e yakalandıktan bir ay veya iki ay sonra bazı insanlar grip benzeri belirtiler gösterir. Genellikle bir hafta veya bir ay içinde bu belirtiler ortadan kalkar.

2. Evre: Kronik evre olarak da bilinen "klasik gizli dönem" olarak da bilinen kronik evre. Bu evrede, HIV'yi yıllarca taşıyabilir ve hasta hissetmezsiniz. HIV'yi kendinizi iyi hissetseniz bile başkalarına yayabileceğinizi bilmek çok önemlidir.

3. Evre: AIDS: HIV enfeksiyonunun en ağır aşaması AIDS'dir. Bu dönemde HIV bağışıklık sistemini ciddi şekilde zayıflatmış ve riskli enfeksiyonlara yakalanma olasılığı çok daha yüksektir.

Sağlıklı bir bağışıklık sistemine sahip bir kişi, genellikle fırsatçı enfeksiyonlarla başa çıkabilir. HIV ve AIDS, bağışıklık sistemini zayıflatır.

AIDS olduğunuzda belirli kanserlere yakalanma olasılığınız daha yüksektir. Bu kanserler ve fırsatçı enfeksiyonlar bir araya geldiğinde AIDS belirleyici hastalıklar olarak adlandırılır.

AIDS tanısı almak için HIV enfekte olmalısınız ve aşağıdakilerden en az birine sahip olmalısınız:

- 200 hücre/mm3'ten az CD4 hücresi.
- AIDS belirleyici bir hastalık.

AIDS'in Belirtileri Nelerdir?

AIDS belirtileri, HIV enfeksiyonundan kaynaklanabilir, ancak birçoğu zayıflamış bağışıklık sisteminizden faydalanan hastalıklardan kaynaklanır.

HIV/AIDS Nasıl Oluşur?

İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü, HIV'yi oluşturur. Virüs, bağışıklık sisteminin yardımcı T hücrelerini hedef alarak sistemi zayıflatır.

AIDS, diğer hastalıklara karşı savaşacak kadar az bağışıklık hücresine sahip olması nedeniyle ortaya çıkar.

HIV Nasıl Yayılır?

HIV, enfekte bir kişinin kanı, menisi, vajinal sıvıları, anne sütü ve rektal sıvılarından geçebilir. HIV'den etkilenen kişilerin tüm cinsiyetlerden ve cinsel yönelimlerden olabileceği gerçeğini göz önünde bulundurun.

Ağzınız, anüsünüz, penisiniz, vajinanız veya yaralı cildiniz yoluyla virüs vücudunuza girebilir. Bir kesik veya yara varsa, cildinizden geçemez. Hamile kadınlar HIV'yi taşıyabilir ve çocuğuna bulaşabilir.

HIV, kondom kullanmadan cinsel ilişkiye girmek ve uyuşturucu almak için iğne paylaşmakla yayılır. HIV'i iyi hissetseniz bile başkalarına yayabilirsiniz.

 HIV, Öpüşme ile Bulaşır Mı ?

HIV, tükürük yoluyla bulaşmadığından, genellikle yaygın bir şekilde bulaşmaz. İki kişinin ağızlarında açık yaralar veya kanayan diş etleri gibi diğer vücut sıvılarını paylaştıkları derin, açık ağızlı öpüşme gibi durumlarda da HIV bulaşma olasılığı vardır.

Ek olarak, HIV genellikle şu şekilde yayılmaz:

- HIV/AIDS'e yakalanmış birine dokunmak veya sarılmak
- Açık tuvalet veya yüzme havuzları
- HIV/AIDS hastası bir kişiyle bir fincan, çatal veya telefon paylaşımı.
- Böcek ısırığı
- Kan bağışı yapmak.

HIV Kapma Riskimi Nasıl Azaltabilirim?

HIV riskini azaltmanın en iyi yolu, nasıl yayıldığını bilmek ve belirli aktiviteler sırasında kendinizi korumaktır. Seks yaparken kondom kullanmamak ve uyuşturucu almak için iğneleri paylaşmak, HIV'in yayılma şeklidir.

Riski azaltmanın birkaç yolu şunlardır:

- Her türlü cinsel ilişkide (oral, vajinal veya anal) her zaman lateks prezervatif kullanın.
- Kuzu derisi gibi hayvan ürünleri kullanmayın.
- Losyon veya su bazlı kayganlaştırıcılar kullanın.
- Uyuşturucu almak için asla başkalarıyla iğneleri paylaşmayın.
- Cinsel yolla bulaşan diğer enfeksiyonlara bakın ve tedavi olun. Diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, HIV'e yakalanma potansiyeline sahip olmanızı artırabilir.
- Uyuşturucu kullanmaktan kaçının. Sarhoş kişilerin kendilerini koruma olasılığı düşüktür.
- HIV'e yakalanma riski yüksek olan kişiler, sağlık hizmeti sağlayıcısına sormak ve Pre-ekspozisyon profilaksisi (PrEP) alıp alamayacaklarını öğrenmek için önemlidir.
- HIV'ye maruz kaldığınızı düşünüyorsanız, en kısa sürede sağlık hizmeti sağlayıcınızla iletişime geçin ve post-ekspozisyon profilaksisi (PEP) alıp alamayacağınızı öğrenin.
- HIV'in diğer insanlara geçip geçemeyeceğini öğrenmek için test yaptırmayı düşünün.

HIV'e karşı kendinizi korumak için kondomu doğru kullanmak önemlidir. Penisinizi içeren herhangi bir cinsel eylem için erkek prezervatif kullanın.

Dental dam veya iç prezervatiflerle vajina veya anüsü koruyabilirsiniz. Dental dam, oral seks yaparken vajina veya anüsünüze koyabileceğiniz düz poliüretan veya lateks parçalardır. İç prezervatif (aynı zamanda dişi prezervatif olarak adlandırılır), vajina veya anüsünüze yerleştirilerek kullanılabilir.

Sadece bir tip prezervatif kullanmalısınız. Hem erkek prezervatif hem de iç prezervatif kullanmayın.

İlaçlar HIV'i Önleyebilir Mi?

Maruz kalan veya maruz kalma riski yüksek olan kişilerde HIV'i önleyebilecek ilaçlar vardır. Bunlar, pre-ekspozisyon profilaksisi (PrEP) ve post-ekspozisyon profilaksisi (PEP) içerir.

HIV Hastasıysam Hamile Kalabilir Miyim?

Bazı insanlar, HIV'nin gebe kalmak isteyen kişilerin hamile kalma şansını düşürdüğüne inanıyor, ancak bu doğru değildir. HIV pozitifseniz ve hamile kalmak istiyorsanız, doktorunuzla konuşun. Partnerinizle birlikte çalışırsanız, hamile kalmadan önce kendinizi, eşinizi ve gelecekteki çocuklarınızı sağlıklı tutmak için bir plan oluşturabilirsiniz.

HIV, korunmasız cinsel ilişki, hamilelik, doğum ve emzirme sırasında partnerinize bulaşabilir. ART ilaçlarını almak, özellikle virüs yükünün algılanamaz düzey olduğu durumlarda, HIV'in bebeğinize bulaşma riskini önemli ölçüde azaltabilir. Sağlık hizmeti sağlayıcınız, emzirme yerine formül kullanmanızı tavsiye etmiş olabilir.

AIDS salgınının zirvesinden bu yana HIV tedavileri önemli ölçüde ilerlemiştir. Erken teşhis ve ART ilaçlarına başlamak ve bunlara bağlı kalmak uzun bir yaşam şansını artırır. Günümüzde, HIV ile yaşayan bireyler iş hayatlarına devam edebilir, aktif sosyal ilişkiler kurabilir ve mutlu ilişkiler sürdürebilirler. HIV hakkında sosyal önyargılar hala var. Çevrenizdeki insanların tepkileri, yeni bir teşhisin getirdiği belirsizlik ve korku nedeniyle endişe verebilir. HIV konusunda uzmanlaşmış topluluk kuruluşları, test yaptırmak veya tedavi olmak konusunda tereddüt yaşıyorsanız veya sonraki adımları bilmiyorsanız size yardımcı olabilir. Unutmayın ki şefkat, yardım ve üstün sağlık hizmetine hak kazanmışsınızdır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Uluslararası Editör Sude Giden - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak gazete.net Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan gazete.net hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler gazete.net editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı gazete.net değil haberi geçen ajanstır.



Anket Yeni TCMB Başkanı Hakkında Görüşünüz?