İsrail'de Ultra Ortodoks Yahudilerin Askerlik Tartışması Alevleniyor

İsrail'de Ultra Ortodoks Yahudi topluluğu Haredilerin, Gazze'deki saldırılar ve Hizbullah ile devam eden çatışmaların ortasında zorunlu askerliğe alınması tartışmaları, ülke içinde büyük bir ayrışmaya yol açıyor. İsrail ordusunun ek asker ihtiyacı, Haredi topluluğunun askerlik hizmetinden muafiyetini sorgulatan bir konuma getirirken, Haredilerin dini inançları ve yaşam tarzları nedeniyle askerlik yapmaktan kaçınmaları, kamuoyunda ve siyasi arenada çeşitli tepkilere neden oluyor.

Editör Sena Gurel
Editör Sena Gurel Tüm Haberleri

İsrail'de, 7 Ekim'den itibaren Gazze'ye yönelik saldırılar devam ederken, Ultra Ortodoks Yahudilerin (Haredi) askerlikten muafiyeti büyük bir tartışma konusu haline geldi. Bu tartışma, özellikle çocuk ve kadınlar dahil binlerce sivilin hayatını kaybettiği orduya Haredilerin alınması yönündeki çağrılar nedeniyle daha da alevlendi. Haredilerin zorunlu askerliğe tabi tutulması durumunda yurt dışına çıkma tehditleri, ülkedeki bölünmeyi derinleştirdi.

Aynı zamanda, İsrail'in Gazze'deki yoğun saldırıları ve Hizbullah ile süren çatışmaları, Lübnan'a yönelik olası bir kara harekatı ihtimali ile birleşince, Ultra Ortodoks Yahudilere zorunlu askerlik getirilmesine dair uzun süredir devam eden tartışmaları yeniden canlandırdı. İsrail'de erkekler için 2 yıl 8 ay, kadınlar için ise 2 yıl zorunlu askerlik hizmeti bulunurken, siyasetçiler ve bakanlar dindar Yahudilerin de orduda yer almasını istiyor. Öte yandan, Haredi partileri, askerlikten muafiyetlerinin yasal olarak güvence altına alınmasını talep ediyor.

İsrail'de ayrışmaya neden olan Haredilere zorunlu askerlik getirilmesi tartışmalarını derledi.

Ultra Ortodoks (Haredi) Yahudiler kimdir?

Ülke nüfusunun yaklaşık %12'sini oluşturan Harediler, aynı zamanda Ultra Ortodoks ismiyle de biliniyor. 

Haredi nüfusu Batı Kudüs ile Tel Aviv yakınlarında yaşarken en yoğun olduğu kentlerin başında Meaşerim geliyor. 

İsrail meclisinde Şas ve Birleşik Tevrat isimli iki farklı siyasi parti tarafından temsil edilen Harediler koalisyonda yer alırken çok sayıda çocuğa sahip oldukları için nüfusları da hızla artmaya devam ediyor. 

Harediler toplumun geri kalanına entegre olmadan farklı bir inanışla yaşıyor. Bu yüzden toplumda yüksek çoğunluğu bulunan Laik Yahudilerle görüş ayrılıkları yaşıyorlar.

Haredilerin neden kendilerine has giyimleri var?

Erkekler siyah kıyafet tercih ederken cübbeleri ve şapkaları ile toplum arasında direkt ayırt edilebiliyorlar. Pantolonlarının yanından püsküller sarkıyor ve kipaları ile dikkat çekiyorlar. Siyah giymelerinin sebebi gösterişten uzak olmak ve tevazu olarak belirtiliyor. Başlarına kipa adı verilen takkeler takan erkekler bunun ibadet için mecbur olduğunu ve bu emirin Tevrat'tan geldiğini söylüyorlar. Kipa ile Harediler Allah'ın sürekli olarak üstlerinde olduğunu hatırladıklarını belirtiyorlar. 

Haredi Yahudileri neden askerlik yapmıyor?

Haredilerin askerlik görevi yapmamalarının sebebi, asker hayatının dinlerinin gerekliliklerini karşılamıyor olmasıdır. 26 yaşına kadar Tevrat öğrenen erkekler bu yüzden askerlikten muaf tutuluyor. Aynı zamanda laikler ile birlikte yaşamaları da dini inanışları gereği yasaklanıyor. Hahamlara göre Haredi erkeklerin askere gitmeleri haramdır. 

Harediler orduda askerlere öğretilen fikirlerin kendi inanışlarını değiştirmeye yönelik olduğuna inanırken orduda görev yapan ve Yahudi hahamlar tarafından yönetilen Netzah Yehuda Taburunda sadece yahudi Harediler bulunuyor. Harediler bu taburda diğer askerlerden ayrı olarak kalıyor ve 2 yıl 8 ay askerlik yapıyor. 

İsrail'in Gazze'ye saldırıları ve Hizbullah ile çatışmalar zorunlu askerlik tartışmalarını nasıl etkiledi?

İsrail Gazze'de Filistinlilere yönelik saldırılara başladığında birçok yedek asker göreve çağırılırken Haredilerin çağrılmaması yeni bir tartışma konusunu gündeme getirdi. Ordunun ek askerlere ihtiyaç duyduğu çatışmalarda Harediler için zorunlu askerlik maddesi gündeme getirilmiyor. İsrail'li üst düzey yetkililer ordunun üst sınıra eriştiğini ve daha fazla cephe açamayacaklarını belirtirken 7 bin ek askere daha gereksinim duyduklarını belirtiyor.

Haredilerin askerliğe zorlanması halinde ülkeyi terk etmeleri ne kadar gerçekçi?

İsrail'in Sefarad Başhahamı Yitzhak Yosef, Haredilerin askere alınması gündeme dahi alınırsa toplu olarak yurt dışına gidileceğini belirtti. Haredilerin askere alınmasına yönelik olarak baskılar hergün artmaya devam ederken Başhaham İsrail'in şuan savaşı kazanıyor olmasının nedeninin dindar yahudiler olduğunun altını çizdi.

İsrail basının da zorunlu askerlik hizmeti yapmayan Haredilerin devletten maddi yardım almaları da eleştirilmeye başladı. Dini inançlarını daha iyi yaşamaları için Haredi erkek nüfusunun %55'inin çalıştığı diğer kesimin ise istihdam içerisinde yer almadığı da açıklanan diğer veriler içerisinde yer alıyor. 

13 Mar 2024 - 12:37 İstanbul- Dünya


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak gazete.net Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan gazete.net hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler gazete.net editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı gazete.net değil haberi geçen ajanstır.